Google’dan Türkiye iletisi: Olumlu bakıyoruz

Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, Google’ın Telif anlaşmasının Türkiye’de hayata geçirilmesi için dünya örneklerini incelemeye başladı. Yetkililer, “Fransa, Almanya, Macaristan ve Avustralya’daki uygulamalara bakıldığında, bir kadro çekişmeler yaşanmış olsa da, yayıncılar ile dijital platform işletmecilerinin bir halde muahede yeri bulduğu görülmektedir. Benzeri nitelikteki bir düzenlemenin Kültür ve Turizm Bakanlığı’mız öncülüğünde ülkemizde de uygulamaya konması durumunda, dünyadaki öbür örneklere emsal sonuçların alınabileceğini değerlendiriyoruz” dediler.

LİSANS MUAHEDESİ GEREKİR

Dijital Dönüşüm Ofisi yetkilileri, son günlerde Google’ın Avrupa’daki 300’den fazla medya kuruluşuna telif hakkı çerçevesinde ödeme yapmayı kabul etmesiyle tekrar gündeme gelen AB Dijital Tek Pazarda Telif Hakkı Direktifi ile ilgili merak edilenleri Hürriyet’e anlattı. Yetkililer, AB’nin 2019 yılında yayımladığı Dijital Tek Pazarda Telif Hakları ve Temaslı Haklar Direktifiyle, dijital platformlar ile medya içeriklerini oluşturanların haklarını ve bu şahısların kelam konusu içerikleri toplayan, hizmet sağlayıcılarla ortasındaki ilgileri düzenleyen yeni kurallar getirdiğini hatırlattı. Bir gazetenin internet sitesindeki haber internet arama motorundan görüntülenecekse, internet arama motorunu işleten firmanın ilgili gazetenin sahibiyle bir lisans mutabakatı yapması gerektiğini belirten yetkililer, düzenlemeyle ilgili şunları söyledi:
 

HAYATA GEÇİRİLMELİ

“Ülkemiz, AB’ye iştirak süreci kapsamında, pek çok alanda olduğu üzere fikri mülkiyet düzenlemelerinde de AB müktesebatını takip ediyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı da bu noktada asli sorumlu kurumumuz. Biz de Dijital Dönüşüm Ofisi olarak, kendi kültürel mirasımızı koruyacak; eser sahiplerinin, temaslı hak sahiplerinin ve basın yayıncılarının çevrim içi platformlara karşı haklarını garanti altına alacak uzlaşmacı tahlil ve istikrar düzeneklerini içerecek düzenlemelerin ülkemizde de en kısa vakitte hayata geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Yapılan bu düzenlemeler sonucunda, belirlenen kuralların ihlali durumunda para cezası verilmesinin önü açılmıştır. Para cezasına uymama durumu oluştuğunda ise ilgili platformların engellenmesi üzere ek yaptırımlar kelam konusu olabilmektedir.

KANUN GÜNCELLENMELİ

2019 yılında yürürlüğe giren AB Direktifinin medya kuruluşları ile dijital platformlar ortasındaki bağlantıları düzenleyen kurallara benzeri düzenekler yürürlükte olan Fikir ve Sanat Yapıtları Kanunu’nda (FSEK) yer almıyor. Bu noktada, Dijital Dönüşüm Ofisi olarak FSEK kararlarının dijital alandaki fikir ve sanat yapıtları özelinde günümüz gereksinimlerine karşılık verecek halde güncellenmesinin yahut yeni hukuksal düzenlemelerin oluşturulması ismine gerekli çalışmaların başlatılmasının arz ettiği kıymetin farkındayız. Yeni kıymet zincirlerinde paydaşların hak ve yükümlülüklerinin de hakkaniyetli ve yenilikçiliği koruyacak halde belirlenmesi gerekliliği kaçınılmaz elbette.

YENİ KURALLAR KOŞUL

Elektronik ortamda içerik üretiminin korunmasını ve teşvik edilmesini sağlayacak telif hakları ve kontaklı haklar bakımından aktif bir müdafaa düzeneğinin tesisi son derece değerli. Ofis olarak, bunu temin edecek yeni kural ve düzeneklerin ülkemizde de oluşturulmasını gerekli görüyoruz. Bu doğrultuda, ülkemizdeki medya yayıncılarının; yayımladıkları içerikleri seçen, toplayan, sınıflandıran, düzenleyen, derecelendiren, özetleyen ve endeksleyen platformlar/hizmet sağlayıcılar karşısında yaşadığı mağduriyetlerin önüne geçilmesi ismine alınması geren aksiyonlar bakımından global gelişmeleri dikkatle takip ediyoruz.”

GOOGLE DA SICAK BAKIYOR

TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’nda görüşülerek kabul edilen “dezenformasyon teklifi” için Meclis’e gelen Google Türkiye Hükümet Bağlar ve Kamu Siyasetleri Müdürü Pelin Kuzey Karaman ile “telif anlaşması” konusunda yeni bir temas gerçekleşti. Birtakım komite üyelerinin de olduğu gayri resmi görüşmede Yayman, Google temsilcisine, Almanya, Fransa, İngiltere, Avusturalya ve Kanada’da gerçekleştirilen “telif anlaşmalarını” hatırlatarak “Türkiye ile de benzeri bir muahedenin olmasını istiyoruz” talebini iletti. Bu manada Google idaresine görüşme davetini ilettiklerini lisana getiren Yayman, en kısa müddette bu mevzuyu netliğe kavuşturmak istediklerini bildirdi. Google temsilcisi Karaman ise Google’ın öbür diğer ülkelerde telif hakkı konusunda değişik mutabakat ve uygulamaları benimsediğini belirtirken, mevzunun müzakeresi için “pozitif bakıyoruz” değerlendirmesini yaptı. Karaman, gerekli çalışmaları yapıp Türkiye ile TBMM’de müzakereye oturacakları bildirisini verdi. 

‘MASAYA YATIRACAĞIZ’ 

Avrupa’da dijital telif hakkı konusunda birtakım ülkelerle masaya oturan Google temsilcilerini Türkiye’ye davet ettiklerini hatırlatan Yayman, Yaptığı açıklamada, Google yetkililerinin önümüzdeki günlerde Meclis’e gelerek görüşeceklerini kaydetti. Telif konusunun bir çok dünya ülkesinde tartışıldığını lisana getiren Yayman, “Biz bu bahiste dijital bir diplomasi yürüttük. Yaşanan gelişmeler ve gelinen noktaya bakıldığında bizim ne kadar yanlışsız bir iş yaptığımızı ortaya çıktı. Hakikat bir yol haritası izledik” dedi. Google temsilcisi ile görüşülürken yüz yüze fikir alışverişinde bulunma fırsatı yakaladıklarını lisana getiren Yayman, telif tartışmasının bir emek tartışması olduğunu kaydetti. Google temsilcilerinin birinci gelişlerinde milletvekillerinin telif hakkı konusunda sorularına cevap verdiklerini anımsatan Yayman, sıcak yaklaşımlarına yönelik cevaplarının hala tutanaklarda yer aldığına dikkat çekti. Google’ın Avustralya başta olmak üzere Avrupa’da 300’e yakın medya kuruluşuyla telif mutabakatı imzaladığına işaret eden Yayman, “Biz Paris’te ne yapılmışsa, Ankara’da da onun gerçekleşmesini arzuluyoruz. Kanada, Almanya, İngiltere bir çok ülkede telif sıkıntısı üzerinde mutabakat gerçekleşti. Bizim de talebimiz ortada ve net. Oralarla nasıl bir telif mutabakatı yapmışsa Google, Türkiye’de de emsal bir mutabakata imza atılmasını arzuluyoruz. Müzakere anlayışı içerisinde bu mevzuyu masaya yatıracağız” diye konuştu. 

Yayman, Google temsilcisine bu hususta TBMM’ye davet konusunu ilettiklerini lisana getirirken, “TBMM’ye gelip müzakere etme konusunda Google’ın müspet bir halinin olduğunu görüyoruz” değerlendirmesini yaptı. Google yetkililerinin Türkiye’nin talepleri ve mevzuata ahenk konusunda gerekli hassasiyeti gösterdikleri görüşünü lisana getirdiğini aktaran Yayman, bu hususta da ilerleme sağlanmasını ümit ettiklerini vurguladı. Yayman, “Google yetkilileri ‘Türkiye’nin dijital seyahatinin yanındayız’ sözünü kullandılar” dedi. 

Yayman, Google ile müzakerelerin nasıl olacağı, mutabakatın yasal çerçevesinin ne olacağı konusunda Kültür Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu üniteleriyle de irtibat halinde olduklarını bildirdi. 

PARTİLERDEN DESTEK 

Dijital Mecralar Komitesi Lideri Yayman’ın öncülüğünü yaptığı “telif anlaşması” konusuna partilerden de takviye geldi. Milliyet’e konuşan partilerin bahse ait görüşleri şöyle: 

TUNCAY ÖZKAN (CHP): Google milletlerarası tabanda bir çok ülkeyle telif mutabakatını hayata geçirdi. Türkiye’de de bu türlü bir düzenlemeye gitmeli. Fikir ve sanat yapıtları konusunda Google’ın gerekli ödemeleri yasal kriterler çerçevesinde yapmasından yanayız. 

ONURSAL ADIGÜZEL (CHP): Telif problemi bir emek hususudur ve kıymetlidir. Dünya’daki örnekleri inceleyip, bu istikamette çalışmaları ortaya koyduktan sonra belirli sonuca ulaşmakta yarar vardır. Yalnızca Google ile telif çıkarı paylaşımı üzerine değil, başka toplumsal ağlarla da müzakere edilmeli, onları da dinlemek gerekiyor. 

AYHAN ALTINTAŞ (İYİ PARTİ): Telif konusu memleketler arası toplulukta tüm taraflarıyla çok konuşuluyor. Avustralya’da mecburî hale getirildi telif. Öteki ülkelerle de masaya oturdular. Maden bu türlü bir uygulama var ve Türkiye’nin de bu türlü bir talebi var bunlar Google ile oturulup müzakere edilmelidir. Olumlu karşılıyoruz. 

MAĞDUR ETMEYECEK FORMÜL 

SELMAN ÖZBOYACI (AK PARTİ): Bizim Google ile telif konusunda duruşumuz ve bakışımız ilkeseldir. Küresel platformlar öteki ülkelerde ABD, Avustralya’da hangi kriterlere ve kurallara tabi ise Türkiye’de de uygulanması elbette olsun. 

RAVZA KAVAKÇI KAN (AK PARTİ): Google’ın telif konusunda Türkiye ile muhatap olması değerli. Memleketler arası hukuk açısından bütün gelişmiş ülkelerde olan muahedenin Google tarafından Türkiye’de de imzalanması gerekir. Bu yalnızca Google değil, dijital mecralarda faaliyet gösteren öbür toplumsal medya şirketleri ve ağları için de geçerlidir.

Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.